Posypać głowę popiołem

03 marca, 2014
Mikołaj Świerad

Ze wszystkich smakołyków, jakie potrafiła przygotować babcia, dziewczynki najbardziej lubiły faworki. Specjał ów nieczęsto gościł na ich stole, jeśli się już pojawiał, musiała zaistnieć ku temu szczególna okazja. Tego wieczoru był nią przypadający następnego dnia tłusty czwartek. Dochodziła siedemnasta.

– Sprawdźmy, czy mamy wszystkie składniki. 

– Mąka, żółtka, masło… – wyliczała Ola.

– Jeszcze śmietana oraz cukier puder – podpowiedziała młodszej siostrze Marzenka.

– Znakomicie. Dopiję zatem herbatę i rozpoczynamy nasze wypieki.

 

Babcia obiecała, że wnuczki będą mogły pomóc jej w kuchni, dlatego przez cały dzień obie z niecierpliwością czekały na jej wizytę.

– Żeby tylko tata nie zapomniał jutro kupić pączków – martwiła się Marzenka, ugniatając ciasto.

– Nawet w tłusty czwartek należy zachować umiarkowanie w jedzeniu. Nie wolno się nadmiernie objadać, to nieładnie i niezdrowo – rzekła babcia.

– I ma się grzech. Siostra katechetka tłumaczyła nam to na ostatniej lekcji religii – dodała Ola.

 

Zagniecione na jednolitą masę ciasto należało teraz rozwałkować. Nie było to wcale takie łatwe. Dobrze, że babcia czuwała nad wszystkim, poprawiając coś, jeśli zachodziła taka potrzeba. Kolejny etap – krojenie – poszedł już zupełnie gładko.

 

– Ostatni tydzień karnawału nazywany jest popularnie ostatkami. Istniało dawniej takie ludowe porzekadło: „Powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, tłustych pączków nasmażyła”. No, a my nasmażymy zaraz faworków. Dziewczynki, odsuńcie się od kuchni, tą pracą zajmę się już sama, wy usiądźcie spokojnie przy stole – poinstruowała babcia, biorąc z rąk Marzenki pokrojone w równiutkie romby ciasto.

– Bartek wcale tak nie powiedział – oznajmiła nagle Ola. – On powiedział, że Marzenka ma śmieszne rajtuzy i za to ona pokreśliła mu cały zeszyt. A potem dostała uwagę do dzienniczka.

Starsza siostra skarciła ją wzrokiem.

– Jaki był koniec tej historii?

– Obydwoje musieli się przeprosić.

 

W garnku zaskwierczały pierwsze faworki.

– A czy wiecie, co będzie dokładnie za tydzień? – spytała babcia. Dziewczynki sądziły, że zacznie dopytywać o tamten incydent w szkole, tak się jednak nie stało. Sprawa została już wyjaśniona.

– Popielec.

– Zgadza się. Środa Popielcowa. Potraficie opowiedzieć, co ona oznacza?

– Wtedy rozpoczyna się okres Wielkiego Postu – wyjaśniła Marzenka. – Podczas Mszy świętej posypuje się głowy wiernych popiołem. Zwyczaj ten jest wyrazem pokuty oraz pokory. Towarzyszą mu specjalne słowa kapłana: „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.

 

Ola dodała, że popiół do sypania głów pochodzi z palm, poświęconych jeszcze zeszłego roku w Niedzielę Palmową.

 

– Widzicie, Wielki Post ma nas pobudzić do głębszej wiary i odnowy duchowej, przede wszystkim zaś przygotować do najważniejszego ze świąt chrześcijańskich, jakim jest Zmartwychwstanie Pańskie. Marzenko, czy wiesz, co oznacza powiedzenie „posypać głowę popiołem”? 

Starsza dziewczynka chwilę się zastanawiała, widać było, że szuka odpowiedzi.

– Podpowiem ci: mówimy, iż ktoś posypał głowę popiołem, gdy mamy na myśli, że okazał skruchę, przyznał się do błędu lub winy. Tak, jak ty z Bartkiem, przepraszając się po sprzeczce.

 

Pierwsze faworki zdążyły się usmażyć. Babcia ostrożnie wyjęła je z garnuszka i odcedziwszy, ułożyła na półmisku. Wyglądały niezwykle apetycznie. Ola posypywała je cukrem pudrem. Nagle zmarszczyła czoło i rzekła:

 

– Jeszcze nie zaczął się Wielki Post, a moja siostra już zdążyła posypać głowę popiołem.

Marzenka zrobiła zdziwioną minę i po chwili wszystkie wybuchły serdecznym śmiechem.

Jeśli zgodnie prosić będą – 6 IX 2026

Jeśli zgodnie prosić będą – 6 IX 2026

23. Niedziela zwykła;
Ewangelia według św. Mateusza 18, 15-20

Pan Jezus zaprasza swoich uczniów do prawidłowego zachowania wobec brata w wierze, który zgrzeszy przeciw drugiemu bratu. Jezus zachęca, by pójść do niego i upomnieć go w cztery oczy.

Modlitwa i Służba – wrzesień 2026 (157)

Modlitwa i Służba – wrzesień 2026 (157)

Oddajemy w Wasze ręce wrześniowy numer „Modlitwy i Służby”, który w sposób szczególny zaprasza nas do odkrywania głębi Kościoła oraz piękna Bożego Serca działającego w historii i codzienności.

Aby wszyscy mieli żywność

Aby wszyscy mieli żywność

Panie stworzenia,
dałeś nam żyzną ziemię, a wraz z nią chleb powszedni,
jako znak swojej miłości i opatrzności.

Informacja dla Animatorów Apostolstwa Modlitwy

Informacja dla Animatorów Apostolstwa Modlitwy

Spotkanie formacyjne odbędzie się w dniach: od 25 do 28 września 2025 roku w Częstochowie, w Centrum Duchowości Księży Jezuitów pw. św. Ignacego Loyoli, przy ul. św. Kingi 74/84.

O wartość sportu

O wartość sportu

Panie życia,
dziękujemy Ci za dar sportu,
za tych, którzy chwalą Boga poprzez ćwiczenia fizyczne,
za przyjaźnie zawarte na boisku
i radość z gry w drużynie.

Kościół narzędziem jedności

Kościół narzędziem jedności

Sobór Watykański II – którego dokumentom poświęcamy nasze katechezy – pragnąc opisać Kościół, zadbał przede wszystkim o wyjaśnienie, skąd czerpie on swój początek. Aby to uczynić, w Konstytucji dogmatycznej Lumen gentium, zatwierdzonej 21 listopada 1964 roku, posłużył się terminem „misterium”, zaczerpniętym z Listów św. Pawła.

Polskie pieśni o Najświętszym Sercu Jezusa

Polskie pieśni o Najświętszym Sercu Jezusa

Kult Najświętszego Serca Jezusa rozwinął się w Polsce szerzej i głębiej w wieku XVII, szczególnie dzięki jezuickim teologom i kaznodziejom, którzy czuli się duchowymi spadkobiercami św. Klaudiusza de la Colombière SJ, apostoła kultu Serca Jezusowego.

Nowy Dyrektor Apostolstwa Modlitwy w Polsce

Nowy Dyrektor Apostolstwa Modlitwy w Polsce

Drodzy Członkowie i Sympatycy Papieskiej Światowej Sieci Modlitwy (Apostolstwa Modlitwy), z radością przekazujemy wiadomość, że podczas 405. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski, które obradowało w Łomży w dniach 8-10 czerwca 2026 roku, biskupi zatwierdzili o. Mariusza Balceraka SJ na stanowisko Dyrektora Krajowego Fundacji Światowej Sieci Modlitwy Papieża (Apostolstwa Modlitwy) w Polsce na pierwszą trzyletnią kadencję.

O ewangelizację w miastach

O ewangelizację w miastach

Panie Jezu, Dobry Pasterzu,
chodzisz po naszych ulicach i placach,
wchodzisz do wysokich budynków i skromnych dzielnic,

Leon XIV w Hiszpanii

Leon XIV w Hiszpanii

Od 6 do 12 czerwca 2026 roku Papież przebywał w Hiszpanii, gdzie odwiedził Madryt, Barcelonę oraz Wyspy Kanaryjskie, poświęcił wieżę na Bazylice Gaudiego, wygłosił przemowę w parlamencie.