Ignacy Loyola – agere contra

20 marca, 2022
ks. Robert Więcek SJ

Według tej zasady św. Ignacego Loyoli należy nie tyle biernie bronić się przed pokusą, co zaatakować ją działaniem zupełnie przeciwnym. Nie chodzi o (nad)aktywność. Bardziej kładzie nacisk na zjednoczenie z Jezusem, posłuszeństwo Jemu niż na zewnętrzną dosadność pokuty i umartwienia. Agere (działanie) ma wypływać ze źródła, którym jest bycie w zjednoczeniu z Panem.

Święty Ignacy Loyola zwraca uwagę, że drogą do nieba jest droga ćwiczeń duchowych. Agere contra jest przeciw swoim słabościom: (…) w czasie pocieszenia łatwo i lekko jest oddawać się kontemplacji przez całą godzinę, tak znów w czasie strapienia jest bardzo trudno wytrwać w niej do końca. I dlatego odprawiający Ćwiczenia powinien zawsze trwać na modlitwie nieco dłużej ponad pełną godzinę, a to w tym celu, żeby działać przeciw strapieniu i przezwyciężyć pokusy. Trzeba się bowiem przyzwyczaić nie tylko do tego, żeby stawiać opór przeciwnikowi, ale nadto żeby go powalić na ziemię (ĆD, 13). Nie umiem radzić sobie z wyobraźnią, która mnie rozprasza. Albo będę próbował ją „wyłączyć”, co jest niemożliwe, albo – zgodnie z zachętą Ignacego – spróbuję sprawić, aby była mi pomocą, a nie przeszkodą. Nie puszczam wodzy wyobraźni, ale chwytam je w dłonie i kieruję tą siłą wewnętrzną człowieka. Nasz Święty nazywa to ustaleniem miejsca jakby się je widziało, co polega na oglądaniu okiem wyobraźni miejsca materialnego, gdzie znajduje się to, co chcę uczynić przedmiotem kontemplacji lub na widzeniu okiem wyobraźni i rozważeniu stanu duszy (ĆD, 47), a kiedy odkrywam, że się rozproszyłem, wracam ze spokojem do ustalonego miejsca.

Najmocniej uderzają w nas pokusy, wobec których czujemy się bezsilni. Ignacy daje środki pomocne do ich zwalczania. I tak, kiedy nieprzyjaciel natury ludzkiej zniechęcał go do podjęcia obranej drogi, to sprzeciwiał mu się zdecydowanie, odpowiadając: …o nędzniku, czy możesz mi obiecać choćby jedną godzinę życia? (Autobiografia, 20). Kiedy atakowały go skrupuły, zwykł dawać zdecydowane dictum: nie ze względu na ciebie zacząłem i nie ze względu na ciebie skończę (ĆD, 351). Kiedy człek podejmuje walkę z próżną chwałą, to jako lekarstwo Ignacy proponuje częste uświadamianie sobie otrzymanych darów, odnoszenie ich do Boga i wyrażanie Mu wdzięczności za to, czym nas obdarowuje (Autobiografia, wstęp). Gdy zły duch winduje nas do góry (wywyższa), to Ignacy zaprasza do upokorzeń. Gdy chce upokorzyć człeka, to tenże walcząc ze złym, ma wywyższać się i umacniać świadomością darów otrzymanych od Pana i Jego miłością oraz hojnością względem nas. A walcząc z chciwością, należy rozdawać jałmużnę. W jednej z reguł o skrupułach (ĆD, 350) zanotował: Dusza pragnąca czynić postępy w życiu duchownym winna zawsze postępować przeciwnie niż postępuje nieprzyjaciel. A mianowicie, jeśli nieprzyjaciel chce duszę uczynić gruboskórną, to ona powinna starać się o delikatność sumienia; i podobnie, jeśli nieprzyjaciel chce duszę zbyt wysubtelnić, aby ją doprowadzić do przesady, dusza winna zabiegać o umocnienie się w słusznej mierze, aby znaleźć spokój we wszystkim.

Agere contra jest łaską Pana i ludzką współpracą z nią. To ona wystarcza (jak to ujął w modlitwie końcowej Zabierz, Panie). Dlatego nie lęka się zaprosić rekolektanta do trzeciego stopnia pokory, w którym chcę i wybieram raczej ubóstwo z Chrystusem ubogim, niż bogactwo; zniewagi z Chrystusem pełnym zniewag, niż zaszczyty; i bardziej pragnę uchodzić za obłąkańca i głupca z powodu Chrystusa, boć jego pierwszego za takiego miano, niż być uważanym za mądrego i roztropnego na tym świecie; a to wszystko dla większego naśladowania Chrystusa Pana naszego i dla większego w rzeczy samej upodobnienia się doń (ĆD, 167).

Życzę takiego przylgnięcia do Pana, by umieć działać przeciwnie do świata.

Jeśli zgodnie prosić będą – 6 IX 2026

Jeśli zgodnie prosić będą – 6 IX 2026

23. Niedziela zwykła;
Ewangelia według św. Mateusza 18, 15-20

Pan Jezus zaprasza swoich uczniów do prawidłowego zachowania wobec brata w wierze, który zgrzeszy przeciw drugiemu bratu. Jezus zachęca, by pójść do niego i upomnieć go w cztery oczy.

Modlitwa i Służba – wrzesień 2026 (157)

Modlitwa i Służba – wrzesień 2026 (157)

Oddajemy w Wasze ręce wrześniowy numer „Modlitwy i Służby”, który w sposób szczególny zaprasza nas do odkrywania głębi Kościoła oraz piękna Bożego Serca działającego w historii i codzienności.

Aby wszyscy mieli żywność

Aby wszyscy mieli żywność

Panie stworzenia,
dałeś nam żyzną ziemię, a wraz z nią chleb powszedni,
jako znak swojej miłości i opatrzności.

Informacja dla Animatorów Apostolstwa Modlitwy

Informacja dla Animatorów Apostolstwa Modlitwy

Spotkanie formacyjne odbędzie się w dniach: od 25 do 28 września 2025 roku w Częstochowie, w Centrum Duchowości Księży Jezuitów pw. św. Ignacego Loyoli, przy ul. św. Kingi 74/84.

O wartość sportu

O wartość sportu

Panie życia,
dziękujemy Ci za dar sportu,
za tych, którzy chwalą Boga poprzez ćwiczenia fizyczne,
za przyjaźnie zawarte na boisku
i radość z gry w drużynie.

Kościół narzędziem jedności

Kościół narzędziem jedności

Sobór Watykański II – którego dokumentom poświęcamy nasze katechezy – pragnąc opisać Kościół, zadbał przede wszystkim o wyjaśnienie, skąd czerpie on swój początek. Aby to uczynić, w Konstytucji dogmatycznej Lumen gentium, zatwierdzonej 21 listopada 1964 roku, posłużył się terminem „misterium”, zaczerpniętym z Listów św. Pawła.

Polskie pieśni o Najświętszym Sercu Jezusa

Polskie pieśni o Najświętszym Sercu Jezusa

Kult Najświętszego Serca Jezusa rozwinął się w Polsce szerzej i głębiej w wieku XVII, szczególnie dzięki jezuickim teologom i kaznodziejom, którzy czuli się duchowymi spadkobiercami św. Klaudiusza de la Colombière SJ, apostoła kultu Serca Jezusowego.

Nowy Dyrektor Apostolstwa Modlitwy w Polsce

Nowy Dyrektor Apostolstwa Modlitwy w Polsce

Drodzy Członkowie i Sympatycy Papieskiej Światowej Sieci Modlitwy (Apostolstwa Modlitwy), z radością przekazujemy wiadomość, że podczas 405. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski, które obradowało w Łomży w dniach 8-10 czerwca 2026 roku, biskupi zatwierdzili o. Mariusza Balceraka SJ na stanowisko Dyrektora Krajowego Fundacji Światowej Sieci Modlitwy Papieża (Apostolstwa Modlitwy) w Polsce na pierwszą trzyletnią kadencję.

O ewangelizację w miastach

O ewangelizację w miastach

Panie Jezu, Dobry Pasterzu,
chodzisz po naszych ulicach i placach,
wchodzisz do wysokich budynków i skromnych dzielnic,

Leon XIV w Hiszpanii

Leon XIV w Hiszpanii

Od 6 do 12 czerwca 2026 roku Papież przebywał w Hiszpanii, gdzie odwiedził Madryt, Barcelonę oraz Wyspy Kanaryjskie, poświęcił wieżę na Bazylice Gaudiego, wygłosił przemowę w parlamencie.