Na Podkarpaciu, niedaleko Brzozowa, obok sanktuarium i jezuickiego kolegium, na terenie rzymskokatolickiej parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny znajduje się interesujące miejsce – Ogród Biblijny.
Jezuicki Ogród Biblijny
Uwagę zwiedzających jezuicki Ogród Biblijny przyciąga jego ciekawe wkomponowanie w tło sakralnej architektury świątyni i jej charakterystycznych dwóch spatynowanych barokowych hełmów wież. Ogród powstał w latach 2015-2016 według projektu mgr. inż. Tadeusza Półchłopka. Była to część dużego unijnego projektu z Programu Współpracy Transgranicznej Polska – Białoruś – Ukraina. Dobrze wpisał się w tradycję ogrodów przyklasztornych. Jest idealnym uzupełnieniem Kolegium jezuickiego i otoczenia bazyliki maryjnej, uznanej za perłę architektury barokowej na Podkarpaciu. Został poświęcony przez abp. Józefa Michalika 15 sierpnia 2016 roku, po sumie odpustowej. Miejsce to pomaga zwiedzającym w wyciszeniu i rozbudzeniu religijnej refleksji oraz jest swoistą dumą jezuitów i Starej Wsi. Ma funkcję edukacyjno-rekreacyjną i nawiązuje do najważniejszych wydarzeń z historii biblijnej, a czyni to w przystępny i oryginalny sposób.
Kompozycja Ogrodu
W Ogrodzie ustawiono rzeźby z piaskowca, które ilustrują kilkanaście scen biblijnych. W pewnych odległościach znajdują się plansze objaśniające poszczególne sceny. Jedna ze scen ukazuje przejście Izraelitów suchą nogą przez Morze Czerwone, przy czym zwiedzający może doświadczyć bezpośrednio takiego przeżycia, mając po lewej i prawej stronie kotłującą się wodę. Wśród kamiennych figur w Ogrodzie widnieją: Adam i Ewa pod rajskim drzewem poznania dobra i zła, Mojżesz, a także wielcy starotestamentowi prorocy. Zwiedzający spotykają na swej trasie dwie betonowe Tablice przykazań, ważące po 7 ton. Widzą też scenę umieszczenia krzyża z miedzianym wężem na pustyni Synaj. Ten symbol jest biblijną figurą ocalenia i zbawienia ludzi, dokonanego przez Jezusa, gdyż spojrzenie na wzniesiony przez Mojżesza krzyż wielu Izraelitów ocalało przed ukąszeniem jadowitych węży. Zobaczyć też można figury: Jezusa, Maryi, św. Józefa i Jana Chrzciciela oraz Apostołów z Jezusem podczas Ostatniej Wieczerzy.
Na ziemi umieszczono dwie płaskie, duże betonowe płyty stanowiące mapy z zaznaczonymi na nich miastami Palestyny i ich modelami, z rzekami i jeziorami oraz szlakami z czasów Chrystusa na terenie tzw. Żyznego Półksiężyca Wschodniego.
Przechodzący przez Ogród napotykają betlejemską Grotę narodzenia Jezusa, scenę z kamiennymi stągwiami z wesela w Kanie Galilejskiej oraz symboliczną Górę Ośmiu Błogosławieństw. Chodząc alejkami, podziwiają elementy starożytnej architektury: kolumny z architrawami, amfiteatr, portyk, fontanny… Syntetycznie ukazane sceny ze Starego i Nowego Testamentu umożliwiają zwiedzającym refleksyjne ich przeżycie.
Ogród posiada bogatą i ciekawą kolekcję roślin biblijnych. Spotykamy więc: drzewa oliwne, kapary, figi, migdałowce, granaty, palmy, trzcinę wodną, winne krzewy i niektóre gatunki zbóż. Są i inne ciekawe drzewa np. sekwoje, platany, judaszowiec… Ogród został dobrze wkomponowany w klimat bieszczadzkiego krajobrazu. Cała kompozycja Ogrodu w wyrazisty sposób ukazuje plastycznie kontekst geograficzny Biblii.
Funkcja rekreacyjno-edukacyjna Ogrodu
Ogród można zwiedzać przez cały rok, chociaż najładniej prezentuje się on w lecie i jesienią, ale także zachwycić może jego zimowy urok. Miejsce to przemawia symbolicznym przekazem słowa Bożego w postaci figur i architektury oraz ma funkcję edukacyjną ze względu na rosnącą w nim roślinność. Przechodząc bowiem alejkami, można zobaczyć wiele gatunków roślin, które pojawiają się na kartach Pisma Świętego, a są to biblijne drzewa, krzewy, kwiaty, ale także byliny, trawy, zboża i zioła. Ten Ogród Biblijny jest miejscem szczególnego spotkania człowieka z przyrodą i jej Stwórcą. Chodzący po nim mają szczególną okazję, aby poznać niektóre wydarzenia biblijne, ale także odpocząć wśród zieleni drzew i krzewów obsypanych barwnymi kwiatami. Zwiedzający go uświadamiają sobie moc Boga Stwórcy, działającego w historii Narodu Wybranego oraz miłość człowieka Jezusa, Odkupiciela i Założyciela nowo powstającego Kościoła. Ogród jest zadbany i wciąż wzbogacany roślinnością i kwiatami sezonowymi.
Wieża widokowa
Nowoczesna architektonicznie wieża widokowa usytuowana jest w centralnym punkcie Ogrodu. Dnia 2 czerwca 2023 roku zamontowano na niej figurę Jezusa wstępującego do nieba. Postać Zbawiciela wykonana została ze specjalnej masy i umieszczona w tle pustej przestrzeni wnęki konstrukcji wieży. Powstała ona wcześniej, bo już w roku 1981 i zaprojektowana była przez Andrzeja Dzięgielewskiego, przeznaczona do prezbiterium jezuickiego kościoła pw. Serca Jezusa w Nowym Sączu przy ul. Zygmuntowskiej 48, dlatego Jezus ukazuje na niej swoje serce. Gdy z początkiem XXI wieku zmieniono wystrój tegoż kościoła, figurę przekazano do Starej Wsi, gdzie znalazła swoje nowe miejsce w Ogrodzie Biblijnym. Wysokość postaci Jezusa to 2,20 m, a waga 80 kg. Jezus wstępuje do Boga Ojca, błogosławiąc.
Praktyczne wskazówki
Obok starowiejskiej bazyliki maryjnej znajduje się też Centrum Obsługi Pielgrzyma, gdzie można nabyć foldery, pocztówki i napić się herbaty lub kawy. Warto zaglądnąć na stronę internetową pod adresem: https://starawies.jezuici.pl/ogrod-biblijny/, by zobaczyć atrakcyjny model tego Ogrodu. Na dużym parkingu można pozostawić swój pojazd. Zawsze warto wcześniej umówić się na zwiedzanie Ogrodu, ponieważ niektóre z prezentowanych tam scen wymagają oświetlenia i włączenia efektów specjalnych, jak muzyka i szum płynącej wody. Wielkie podziękowanie za powstanie tego miejsca należy się jezuitom z prowincji Polski Południowej, a szczególnie byłemu rektorowi Kolegium starowiejskiego i Ekonomowi prowincji ks. Janowi Gruszce SJ, który nadzorował wykonanie projektu, oraz dzisiejszym opiekunom tego miejsca jezuitom, przewodnikom i świeckim ogrodnikom.
