Święcone na wielkanocny stół

26 marca, 2013
ks. Stanisław Groń SJ

W wielu polskich rodzinach w Wielką Sobotę przygotowuje się pokarmy do poświęcenia, a następnie zanosi się je do kościoła; zwykle w wiklinowych koszyczkach, pięknie udekorowanych bukszpanem, baziami, mirtem i nakrytych haftowanymi serwetkami. Pewna to oznaka, że już wnet skończy się post i wierni spotkają się z Chrystusem Zmartwychwstałym we Mszy świętej Wielkanocnej. Po niej wrócą z radością do swoich domów, by zasiąść do wspólnego świątecznego stołu. Wyrażą sobie wówczas wzajemną bliskość podczas składania życzeń i spożywać będą tradycyjne, święcone w Wielką Sobotę, pokarmy.

Wielka sobota to dzień nadziei i modlitewnego oczekiwania na Zmartwychwstanie spoczywającego w grobie Pana. Udając się w ten dzień z pokarmem do kościoła, zazwyczaj najpierw adorujemy Najświętszy Sakrament przy Grobie Pańskim, a potem dajemy do poświęcenia przygotowane pieczołowicie smaczne pokarmy.

Przyniesione do domu pokarmy stawia się na wielkanocnym stole, nakrytym białym obrusem – jak każe tradycja. Są wśród nich: jajka – symbol nowego życia, zmartwychwstania i nieśmiertelności. Są one jakże często wspaniale, niemalże artystycznie ozdobione ornamentami o motywach geometrycznych, roślinnych, liturgicznych, często z napisami „Wesołego Alleluja” i z datą aktualnego roku. Są i te pstrokate lub barwione na jeden kolor, zwane kraszankami, a pośród nich są i te najbardziej znane: brązowo-złociste, ugotowane w łuskach z cebuli. Są i rysowanki, wykonane techniką ostrego nożyka. Są także i te malowane woskiem i gotowane później w naturalnych barwnikach z kłączy roślin.

W wielkosobotni dzień dajemy też do poświęcenia pieczywo – najlepiej własnego wypieku, często różnego rodzaju i kształtu, np. okrągłe lub podłużne bułki, plecionki, rogaliki ze wspaniałym zapachem maku, kminku, sezamu. Pieczywo przypomina nam o „chlebie żywym, który zstąpił z nieba” i o nakarmieniu głodnego ludu, słuchającego słów Jezusa na pustkowiu. Swoje uprzywilejowane miejsce ma w koszyczku wielkanocnym baranek wielkanocny, zazwyczaj z cukru, z ciasta lub z masła. Przypomina on o nocy paschalnej, podczas której Bóg ulitował się nad narodem wybranym, i o tym paschalnym posiłku narodu, który każda rodzina spożywała o tej samej godzinie, tworząc z rozproszonego ludu jedność narodową i religijną; ludzi tego samego języka. Nigdy w święconym nie może zabraknąć chrzanu i pieprzu – są to symbole gorzkich ziół, z którymi żydzi spożywali paschalnego baranka. Nie może zabraknąć soli, która ma chronić nas od zepsucia. Ale na świątecznym stole znajdą się także te wszystkie rozmaite ciasta domowego wypieku, polskie, regionalne, pachnące migdałami babki, mazurki, makowce, pierniki na prawdziwym miodzie, bez konserwantów, bez sztucznych kolorantów; jednym słowem domowe świąteczne wypieki. W wielkanocnym koszyku znajdują się też smaczne wędliny, pękate różowe szynki i zawijane w wianki wiejskie kiełbasy. To wszystko jest świecone i stanowi świąteczny pokarm dla naszego ciała, będący owocem ziemi i pracy rąk ludzkich. Często przygotowany rękami naszych mam i babć na domowych starych recepturach z więcej niż szczyptą miłości.

Przysmaki te są pieczołowicie przygotowane i poświęcone na ten Wielkanocny Dzień, dzień wyjątkowy w roku, jakże obficie podane nawet w ubogich rodzinach. Są one zapowiedzią uczty w królestwie Zmartwychwstałego Jezusa. Ceremonię błogosławieństwa pokarmów szczególnie przeżywają dzieci, niosące koszyki w towarzystwie rodziców. One wprawnym okiem obserwują zawartość innych koszyczków i często już w drodze powrotnej lubią ukradkiem ugryźć babeczkę lub wymienić z kolegą baranka.

W tylu kościołach i kaplicach na polskiej ziemi obficie z kropidła pada w Wielką Sobotę święcona woda, by błogosławić pokarmy. Chrystus jest pośród tych, którzy Go miłują.

Dbajmy o te piękne polskie tradycje, bo wyraża się w nich także troska, aby z wiarą przeżywano Bożą obecność podczas świątecznego posiłku. Dołóżmy więcej starań, aby i w naszej rodzinie i wielu polskich rodzinach zasiadano do uroczystego wspólnego stołu w jedności czystych i pogodnych serc, a stworzy to prawdziwą wspólnotę osób. I stworzy także klimat rodzinny, w którym chętnie wszyscy przebywają, a podczas posiłków rozmawiają szczerze, czyli dzielą się wzajemnie serdecznym słowem. Przy takim wspólnym stole także się służy i pomaga się sobie wzajemnie, podając to, czego komuś brakuje. W ten sposób uczymy się i wzajemnie otwieramy na drugich.

Dbajmy o ten wspólny świąteczny stół także i podczas tegorocznych Wielkanocnych Świąt, bowiem przy nim zasiada się obok siebie, widzi się twarze obecnych domowników i gości, wymienia się spojrzenia i doświadcza się radości, tak potrzebnej na nasze, codzienne dni. A wówczas stół stanie się miejscem niemalże „świętym” i nawet te powszechne czynności, jakimi są jedzenie i picie, uświęca się poprzez naszą modlitwę. Posiłek służy podtrzymywaniu w nas życia. Te Wielkanocne Święta to także okazja, aby podziękować Bogu za dar smacznych posiłków, służących ciału i podtrzymujących naszego ducha wspólnoty i braterstwa w rodzinach.

Jeśli zgodnie prosić będą – 6 IX 2026

Jeśli zgodnie prosić będą – 6 IX 2026

23. Niedziela zwykła;
Ewangelia według św. Mateusza 18, 15-20

Pan Jezus zaprasza swoich uczniów do prawidłowego zachowania wobec brata w wierze, który zgrzeszy przeciw drugiemu bratu. Jezus zachęca, by pójść do niego i upomnieć go w cztery oczy.

Modlitwa i Służba – wrzesień 2026 (157)

Modlitwa i Służba – wrzesień 2026 (157)

Oddajemy w Wasze ręce wrześniowy numer „Modlitwy i Służby”, który w sposób szczególny zaprasza nas do odkrywania głębi Kościoła oraz piękna Bożego Serca działającego w historii i codzienności.

Aby wszyscy mieli żywność

Aby wszyscy mieli żywność

Panie stworzenia,
dałeś nam żyzną ziemię, a wraz z nią chleb powszedni,
jako znak swojej miłości i opatrzności.

Informacja dla Animatorów Apostolstwa Modlitwy

Informacja dla Animatorów Apostolstwa Modlitwy

Spotkanie formacyjne odbędzie się w dniach: od 25 do 28 września 2025 roku w Częstochowie, w Centrum Duchowości Księży Jezuitów pw. św. Ignacego Loyoli, przy ul. św. Kingi 74/84.

O wartość sportu

O wartość sportu

Panie życia,
dziękujemy Ci za dar sportu,
za tych, którzy chwalą Boga poprzez ćwiczenia fizyczne,
za przyjaźnie zawarte na boisku
i radość z gry w drużynie.

Kościół narzędziem jedności

Kościół narzędziem jedności

Sobór Watykański II – którego dokumentom poświęcamy nasze katechezy – pragnąc opisać Kościół, zadbał przede wszystkim o wyjaśnienie, skąd czerpie on swój początek. Aby to uczynić, w Konstytucji dogmatycznej Lumen gentium, zatwierdzonej 21 listopada 1964 roku, posłużył się terminem „misterium”, zaczerpniętym z Listów św. Pawła.

Polskie pieśni o Najświętszym Sercu Jezusa

Polskie pieśni o Najświętszym Sercu Jezusa

Kult Najświętszego Serca Jezusa rozwinął się w Polsce szerzej i głębiej w wieku XVII, szczególnie dzięki jezuickim teologom i kaznodziejom, którzy czuli się duchowymi spadkobiercami św. Klaudiusza de la Colombière SJ, apostoła kultu Serca Jezusowego.

Nowy Dyrektor Apostolstwa Modlitwy w Polsce

Nowy Dyrektor Apostolstwa Modlitwy w Polsce

Drodzy Członkowie i Sympatycy Papieskiej Światowej Sieci Modlitwy (Apostolstwa Modlitwy), z radością przekazujemy wiadomość, że podczas 405. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski, które obradowało w Łomży w dniach 8-10 czerwca 2026 roku, biskupi zatwierdzili o. Mariusza Balceraka SJ na stanowisko Dyrektora Krajowego Fundacji Światowej Sieci Modlitwy Papieża (Apostolstwa Modlitwy) w Polsce na pierwszą trzyletnią kadencję.

O ewangelizację w miastach

O ewangelizację w miastach

Panie Jezu, Dobry Pasterzu,
chodzisz po naszych ulicach i placach,
wchodzisz do wysokich budynków i skromnych dzielnic,

Leon XIV w Hiszpanii

Leon XIV w Hiszpanii

Od 6 do 12 czerwca 2026 roku Papież przebywał w Hiszpanii, gdzie odwiedził Madryt, Barcelonę oraz Wyspy Kanaryjskie, poświęcił wieżę na Bazylice Gaudiego, wygłosił przemowę w parlamencie.