W Katechizmie Kościoła katolickiego czytamy, że „grzech jest obecny w historii człowieka; na próżno ktoś chciałby go nie zauważać lub nadawać inne nazwy tej mrocznej rzeczywistości. Usiłując zrozumieć grzech, trzeba najpierw uznać głęboką więź człowieka z Bogiem, ponieważ poza tą relacją zło grzechu nie ujawnia się w swojej prawdziwej istocie, jako odrzucenie Boga i przeciwstawienie się Mu, ciążące w dalszym ciągu na życiu człowieka i na historii”1.
Pod koniec naszego ostatniego spotkania powiedziałem, że modlitwa z zachwytu się rodzi, a zachwyt z zapatrzenia i że pierwsi nasi rodzice w raju w takim właśnie modlitewnym zachwycie nieustannie trwali. To niezwykle ważne stwierdzenie, w dalszym ciągu opisu biblijnego, bowiem spotykamy się z tajemnicą, wobec której nasz ludzki rozum staje z bezradnie rozłożonymi rękami.
Stworzył zatem Pan Bóg niebo i ziemię. Ale źródło, z którego korzystał autor Księgi Rodzaju w rozdziale drugim, dodaje tajemniczo, że nie było jeszcze żadnego krzewu polnego na ziemi ani żadna trawa polna jeszcze nie wzeszła ─ bo Pan Bóg nie zsyłał deszczu na ziemię i nie było człowieka, który by uprawiał ziemię i rów kopał w ziemi, aby w ten sposób nawadniać całą powierzchnię gleby1.
Człowiek, stworzony na obraz Boży, „jest równocześnie istotą cielesną i duchową”[1]. To słowa naszego Katechizmu. Autor biblijny tę samą prawdę wyraża językiem symbolicznym i mówi, że Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, wskutek czego człowiek stał się istotą żywą[2]. Możemy zatem powiedzieć, że człowiek jest z woli Bożej istotą złożoną: że ani nie jest duszą uwięzioną w ciele, ani też ciałem przez duszę opanowanym. Jest zatem człowiek stworzeniem złożonym z duszy i ciała.
Z tego, co powiedzieliśmy sobie wcześniej, wynikają trzy niezwykle ważne wnioski. Najpierw to, że człowiek stworzony tuż przed nastaniem szabatu jest ucieleśnieniem wszystkich innych stworzeń.
Tak więc stworzył Bóg świat niewidzialny, czyli aniołów Bożych, oraz świat widzialny, to wszystko zatem, co dzięki naszym zmysłom, poznać w mniejszym lub większym stopniu możemy.
Świat widzialny stworzył Bóg „w całym jego bogactwie, jego różnorodności i porządku”1. Cokolwiek istnieje, zawdzięcza swe istnienie Bogu Stwórcy „świat zaczął się wtedy, gdy został wydobyty z nicości słowem Boga; wszystkie istniejące byty, cała natura, cała historia ludzka zakorzeniają się w tym pierwotnym wydarzeniu; ono jest początkiem, który tworzy świat i zapoczątkowuje czas”2.
Nasz Katechizm przywołuje wyznanie wiary soboru Laterańskiego IV i stwierdza, iż Bóg „równocześnie od początku czasu stworzył z nicości jeden i drugi rodzaj stworzeń, stworzenia duchowe i materialne, to znaczy, aniołów i świat ziemski, a na końcu człowieka, który złożony z duszy i ciała łączy w sobie świat duchowy i materialny”1. Przed naszym Katechizmem stwierdzenie to powtórzył Sobór Watykański Pierwszy2 i Paweł VI w znanym Wam może Wyznaniu wiary Ludu Bożego3.
Berē’šit bārā ‘Elōhîm ēt haššāmajim weēt hā’ārec. – Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię – takimi dziwnymi słowami rozpoczyna się Pismo święte, jedyna nasza księga Objawienia Bożego. Autorzy biblijni znali co prawda pojęcie świata lub wszechświata, ale rzadko się nim posługiwali.
Powiedziałem na poprzednim naszym spotkaniu, że Pan Bóg jest wprawdzie ponad jakimkolwiek stworzeniem, jest w nim jednak w taki sposób obecny, że je podtrzymuje w istnieniu i skutecznie je prowadzi do jego ostatecznego celu.